Mahābhārata

Please click the [↭] button located at the bottom-right of your screen to toggle similarity map.

Book 02 – Chapter 001

BORI CE: 02-001-001

वैशंपायन उवाच
ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य संनिधौ
प्राञ्जलिः श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः

MN DUTT: 01-235-002

वैशम्पायन उवाच ततोऽब्रवीन्मयः पार्थं वासुदेवस्य संनिधौ
: श्लक्ष्णया वाचा पूजयित्वा पुनः पुनः

M. N. Dutt: Vaishampayana said Thereupon again and again worshipping Partha before Vasudeva, Maya spoke to him with joined hands and in sweet words.

BORI CE: 02-001-002

अस्माच्च कृष्णात्संक्रुद्धात्पावकाच्च दिधक्षतः
त्वया त्रातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते

MN DUTT: 01-235-003

मय उवाच अस्मात् कृष्णात् सुसंरब्धात् पावकाच्च दिधक्षतः
त्वया बातोऽस्मि कौन्तेय ब्रूहि किं करवाणि ते

M. N. Dutt: Maya said O son of Kunti, I have been saved by you from this angry Krishna and this Pavaka fire who was desirous of consuming me. Tell me what I shall do for you.

BORI CE: 02-001-003

अर्जुन उवाच
कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महासुर
प्रीतिमान्भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते

MN DUTT: 01-235-004

अर्जुन उवाच कृतमेव त्वया सर्वं स्वस्ति गच्छ महासुर
प्रीतिमान् भव मे नित्यं प्रीतिमन्तो वयं च ते

M. N. Dutt: Arjuna said O great Asura, every thing has been done by you. Be blessed. Go (wherever you like). Be always well-disposed towards me as we are well-disposed towards you.

BORI CE: 02-001-004

मय उवाच
युक्तमेतत्त्वयि विभो यथात्थ पुरुषर्षभ
प्रीतिपूर्वमहं किंचित्कर्तुमिच्छामि भारत

MN DUTT: 01-235-005

मय उवाच युक्तमेतत् त्वयि विभो यथाऽऽत्था पुरुषर्षभ
प्रीतिपूर्वमहं किंचित् कर्तुमिच्छामि भारत

M. N. Dutt: Maya said O lord, O best of men, what you have said fully deserves you. O descendant of Bharata, I gladly desire to do something (for you).

BORI CE: 02-001-005

अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः
सोऽहं वै त्वत्कृते किंचित्कर्तुमिच्छामि पाण्डव

MN DUTT: 01-235-006

अहं हि विश्वकर्मा वै दानवानां महाकविः
सोऽहं वै त्वत्कृते कर्तुं किंचिदिच्छामि पाण्डव

M. N. Dutt: I am a great artist, (in fact I am) the Vishvakarma of the Danavas. Therefore, O son of Pandu, I desire to do something for you.

BORI CE: 02-001-006

अर्जुन उवाच
प्राणकृच्छ्राद्विमुक्तं त्वमात्मानं मन्यसे मया
एवं गते न शक्ष्यामि किंचित्कारयितुं त्वया

MN DUTT: 01-235-007

अर्जुन उवाच प्राणकृच्छ्राद् विमुक्तं त्वमात्मानं मन्यसे मया
एवं गते न शक्ष्यामि किंचित् कारयितुं त्वया

M. N. Dutt: Arjuna said O sinless one, you consider that your life has been saved by me from instant death. Such being the case, I cannot make you do anything for me.

BORI CE: 02-001-007

न चापि तव संकल्पं मोघमिच्छामि दानव
कृष्णस्य क्रियतां किंचित्तथा प्रतिकृतं मयि

MN DUTT: 01-235-008

न चापि तव संकल्प मोघमिच्छामि दानव
कृष्णस्य क्रियतां किंचित् तथा प्रतिकृतं मयि

M. N. Dutt: O Danava, I am not willing to frustrate your intention also. Do something for Krishna; that will be sufficient requital for my services to you.

BORI CE: 02-001-008

वैशंपायन उवाच
चोदितो वासुदेवस्तु मयेन भरतर्षभ
मुहूर्तमिव संदध्यौ किमयं चोद्यतामिति

MN DUTT: 01-235-009

चोदितो वासुदेवस्तु मयेन भरतर्षभ
मुहूर्तमिव संदध्यौ किमयं चोद्यतामिति

M. N. Dutt: Vaishampayana said O best of the Bharata race, thus requested by Maya, Vasudeva (Krishna) reflected for a moment thus, "what should be done for me?"

BORI CE: 02-001-009

चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति
धर्मराजस्य दैतेय यादृशीमिह मन्यसे

Corresponding verse not found in M. N. Dutt's version.

Krishna urged him, saying, "Let the assembly be held." O demon, whatever you think is appropriate for Dharmaraja. ℹ︎This translation was generated by AI and may be inaccurate. More information about the AI-driven translations process can be found in the About page.

Corresponding verse not found in BORI CE

MN DUTT: 01-235-010

ततो विचिन्त्य मनसा लोकनाथः प्रजापतिः
चोदयामास तं कृष्णः सभा वै क्रियतामिति

M. N. Dutt: Thereupon the lord of the universe the creator of things, Krishna, having reflected (for a moment), thus commanded Maya.

Corresponding verse not found in BORI CE

MN DUTT: 01-235-011

यदि त्वं कर्तुकामोऽसि प्रियं शिल्पवतां वर
धर्मराजस्य दैतेय यादृशीमिह मन्यसे

M. N. Dutt: Krishna said O best of artists, O son of Diti, if you desire to do some good to me, build a large assembly-hall for Dharmaraja (Yudhishthira), a hall to your own liking.

BORI CE: 02-001-010

यां कृतां नानुकुर्युस्ते मानवाः प्रेक्ष्य विस्मिताः
मनुष्यलोके कृत्स्नेऽस्मिंस्तादृशीं कुरु वै सभाम्

MN DUTT: 01-235-012

यां कृतां नानुकुर्वन्ति मानवाः प्रेक्ष्य विस्मिताः
मनुष्यलोके सकले तादृशीं कुरु वै सभाम्

M. N. Dutt: Build such an assembly-hall that persons belonging to this world may not be able to build another like it, though he sits within it and observed it carefully.

BORI CE: 02-001-011

यत्र दिव्यानभिप्रायान्पश्येम विहितांस्त्वया
आसुरान्मानुषांश्चैव तां सभां कुरु वै मय

MN DUTT: 01-235-013

यत्र दिव्यानभिप्रायान् पश्येम हि कृतांस्त्वया
आसुरान् मानुषांश्चैव सभां तां कुरु वै मय

M. N. Dutt: O Maya, build an assembly-hall in which we may see all the celestials, Asura, and human designs of architecture.

BORI CE: 02-001-012

प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं संप्रहृष्टो मयस्तदा
विमानप्रतिमां चक्रे पाण्डवस्य सभां मुदा

MN DUTT: 01-235-014

वैशम्पायन उवाच प्रतिगृह्य तु तद्वाक्यं सम्प्रहृष्टो मयस्तदा
विमानप्रतिमां चक्रे पाण्डवस्य शुभां सभाम्

M. N. Dutt: Vaishampayana said Having heard these word, Maya became exceedingly glad. He drew up a design of an auspicious palace for the Pandavas.

BORI CE: 02-001-013

ततः कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजे युधिष्ठिरे
सर्वमेतद्यथावेद्य दर्शयामासतुर्मयम्

MN DUTT: 01-235-015

ततः कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजे युधिष्ठिरे
सर्वमेतत् समावेद्य दर्शयामासतुर्मयम्

M. N. Dutt: Then Krishna and Partha, having told every things to Dharmaraja Yudhishthira, introduced Maya to him.

BORI CE: 02-001-014

तस्मै युधिष्ठिरः पूजां यथार्हमकरोत्तदा
स तु तां प्रतिजग्राह मयः सत्कृत्य सत्कृतः

MN DUTT: 01-235-016

तस्मै युधिष्ठिरः पूजां यथार्हमकरोत् तदा
स तु तां प्रतिजग्राह मय: सत्कृत्य भारत

M. N. Dutt: O descendant of Bharata, Yudhishthira received himn with all the honour he deserved; and Maya accepted them showing all respects (to Yudhishthira).

BORI CE: 02-001-015

स पूर्वदेवचरितं तत्र तत्र विशां पते
कथयामास दैतेयः पाण्डुपुत्रेषु भारत

MN DUTT: 01-235-017

स पूर्वदेवचरितं तदा तत्र विशाम्पते
कथयामास दैतेयः पाण्डुपुत्रेषु भारत

M. N. Dutt: O king, O descendant of Bharata, then that son of Diti (Maya) narrated before the sons of Pandu the old history of (Vrishaparva).

BORI CE: 02-001-016

स कालं कंचिदाश्वस्य विश्वकर्मा प्रचिन्त्य च
सभां प्रचक्रमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम्

MN DUTT: 01-235-018

स कालं कंचिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य तु
सभां प्रचक्रमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम्

M. N. Dutt: After resting for time, that Vishvakarina (Maya) commenced after much reflection to build an assembly-hall for the illustrious Pandavas. some

BORI CE: 02-001-017

अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः
पुण्येऽहनि महातेजाः कृतकौतुकमङ्गलः

MN DUTT: 01-235-019

अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः
पुण्येऽहनि महातेजाः कृतकौतुकमङ्गलः

M. N. Dutt: According to the wishes of the illustrious sons of Pritha (the Pandavas) and of Krishna, the greatly energetic (Maya) performed on an auspicious day initiatory rites of propitiation.

BORI CE: 02-001-018

तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः
धनं बहुविधं दत्त्वा तेभ्य एव च वीर्यवान्

MN DUTT: 01-235-020

तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान् पायसेन सहस्रशः
धनं बहुविधं दत्त्वा तेभ्य एव च वीर्यवान्

M. N. Dutt: That greatly powerful (Danava) gratified thousands of excellent Brahmanas with Payasa (sweetened milk and rice) and with presents of various kinds of wealth.

BORI CE: 02-001-019

सर्वर्तुगुणसंपन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम्
दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्वतः

MN DUTT: 01-235-021

सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपां मनोरमाम्
दशकिष्कुसहस्रां तां मापयामास सर्वतः

M. N. Dutt: He then measured out a piece of land five thousand cubits square; it was well suited to the exigencies of every season, season, it was celestials-like and it was delightful.
Home | About | Back to Book 02 Contents | ⇤ | Chapter 2 →